Nanatiling nakapako ang mga mata ng lahat sa asawa ng mayamang lalaki. Ang kanyang mukha, na kanina ay puno ng galit at yabang, ay unti-unting nawalan ng kulay. “Anong ibig mong sabihin?” tanong ng ama, halos pabulong ngunit mabigat ang boses. “Anong itinago niya?” Nanginginig ang labi ng kasambahay habang yakap pa rin ng bata ang palda niya. “Sir… hindi ko po gustong sirain ang pamilya ninyo,” sabi niya, pilit pinipigil ang iyak. “Pero siya po ang kumuha sa anak ko.” Biglang napaatras ang mga bisita. Ang asawa ay napasigaw, “Sinungaling! Baliw ka! Wala kang anak!” Ngunit mas lalong kumapit ang bata sa kasambahay at umiyak, “Hindi siya sinungaling! Siya ang mama ko!”
Parang bumagsak ang buong mansyon sa katahimikan. Lumapit ang ama sa bata, lumuhod sa harap niya, at marahang hinawakan ang maliit nitong balikat. “Anak… bakit mo siya tinatawag na Mama?” tanong niya, basag ang boses. Tumingin ang bata sa kanya, luhaan. “Kasi siya po ang laging nasa panaginip ko. Siya ang kumakanta sa akin. Siya ang yumayakap sa akin noong maliit pa ako.” Napahawak sa bibig ang ilang matatandang kamag-anak. Ang asawa ay biglang sumigaw, “Tama na! Bata lang siya! Hindi niya alam ang sinasabi niya!” Pero ang ama ay tumayo nang dahan-dahan at tumingin sa kanya nang malamig. “Ikaw ang magsabi. Ngayon.”
Napaurong ang babae, nanginginig ang mga kamay. “Mahal, huwag kang maniwala sa katulong na ’yan. Gusto lang niyang kunin ang pera natin.” Humakbang ang kasambahay, luhaan ngunit matatag. “Wala po akong kailangan sa pera ninyo. Ang anak ko lang po ang gusto kong makita.” Tinuro niya ang bata. “Apat na taon akong pinaniwalang patay siya. Sinabi n’yo sa akin na namatay ang sanggol ko sa ospital. Pero gabi-gabi, naririnig ko ang iyak niya sa panaginip ko.” Napalunok ang ama. “Ospital?” tanong niya. “Anong ospital?” Walang maisagot ang asawa. Biglang may isang matandang yaya mula sa gilid ang umiyak. “Sir… patawarin ninyo ako. Totoo po. Hindi namatay ang bata.”
Napalingon ang lahat sa matandang yaya. “Ano ang alam mo?” sigaw ng ama. Lumuhod ang yaya sa marmol na sahig. “Binayaran po ako ni Madam para manahimik. Ang sanggol po ng kasambahay ang dinala niya pauwi… dahil hindi po siya magkaanak. Sinabi niya sa inyo na inampon niya ang bata mula sa malayong kamag-anak.” Napahawak ang ama sa dibdib, parang hindi makahinga. “Ibig sabihin…” tumingin siya sa bata, pagkatapos sa kasambahay, “…ang anak na pinalaki ko… anak niya?” Sumigaw ang asawa, “Ginawa ko ’yon para sa atin! Para magkaroon tayo ng pamilya!” Tumama ang boses ng ama sa buong ballroom. “Hindi pamilya ang tawag sa pagnanakaw ng anak ng iba!”
Humagulgol ang asawa at lumuhod. “Mahal, mahal ko ang bata! Ako ang nagpalaki sa kanya!” Ngunit umatras ang bata at yumakap sa kasambahay. “Ayoko na po. Takot ako sa kanya.” Dahan-dahang niyakap ng kasambahay ang anak, nanginginig ang buong katawan. “Anak…” bulong niya. “Mama nandito na.” Napaiyak ang ama habang tinitingnan sila. Lumapit siya sa asawa at malamig na sinabi, “Tinago mo ang katotohanan sa akin. Sinira mo ang buhay niya. At ninakaw mo ang pagkabata ng batang ito.” Tumayo ang asawa, luhaan at galit. “Iiwan mo ako dahil sa isang katulong?” Sagot ng ama, mababa ngunit matalim, “Hindi siya ‘isang katulong.’ Siya ang tunay na ina ng anak ko.” Sa harap ng buong pamilya, kinuha niya ang telepono at sinabi, “Tumawag kayo ng abogado. At pulis.” Napasigaw ang asawa habang ang bata ay patuloy na nakayakap sa kanyang tunay na ina. Sa huling sandali, tumingin ang kasambahay sa ama, luhaan. “Hindi ko po gustong gumanti.” Tahimik siyang tumango. “Hindi ito paghihiganti. Katarungan ito.”
